The Auld Triangle: waar het lied over gaat, en wie het schreef

Waar gaat The Auld Triangle over?

Het lied speelt zich af in de Mountjoy-gevangenis in Dublin.

Die "auld triangle" is geen instrument en geen beeldspraak. Het was een grote metalen driehoek die elke ochtend werd geslagen om de gevangenen te wekken. Hij hangt er nog steeds, op de plek waar de vleugels van de gevangenis samenkomen, al wordt hij niet meer gebruikt.

Dat verandert alles aan hoe je het hoort. "It goes jingle jangle" klinkt vrolijk zolang je niet weet wat het is. Weet je het wel, dan is het het geluid van weer een dag die begint terwijl er niets te beginnen valt.

De rest van de tekst loopt langs het Royal Canal, langs de vrouwengevangenis aan de overkant, langs de cellen. Een gevangene die naar buiten luistert en zich een leven voorstelt dat vlak buiten zijn muur doorgaat. Het lied klaagt nergens en wordt nergens groot. Het blijft van begin tot eind even ingehouden, en daar zit precies de kracht.

Wie schreef The Auld Triangle?

Bijna overal staat de naam van Brendan Behan eronder. Hij zong het in 1952 op de Ierse radio en gebruikte het in 1954 in zijn toneelstuk The Quare Fellow, en sindsdien is het "van hem".

Alleen heeft Behan dat zelf nooit beweerd. Zijn biograaf zegt het, en de familie van Dick Shannon — een vriend van Behan — houdt al jaren vol dat Shannon de maker is. Shannon heeft er nooit een cent aan verdiend, en zijn nabestaanden evenmin.

Zeker weten doet niemand het. Maar wij vinden het een passend detail bij dit lied: een liedje over mensen die uit beeld raken, geschreven door iemand die zelf uit beeld raakte.

De bekendste versies

Voor veel mensen is de versie van The Dubliners met Luke Kelly de maatstaf. The Pogues namen het op in 1984, en U2 speelde het in 2009 in Croke Park. Ze klinken alle drie totaal anders, en ze hebben alle drie gelijk.

Dat zegt iets over hoe stevig dat liedje in elkaar zit. Je kunt er bijna alles mee doen, zolang je maar niet te véél doet.

Hoe The Auld Triangle klinkt in een volle zaal

Dit is het deel waar mensen van opkijken. Je zou denken dat een ingetogen lied kansloos is in een kroeg waar honderd man staat te praten. Het tegenovergestelde is waar, en dat komt door twee dingen.

Stilte valt harder op dan geluid. Een pratende zaal praat over de muziek heen. Zodra de muziek stopt en er één stem overblijft, verdwijnt het referentiepunt. Mensen horen zichzelf ineens. Binnen twee regels is het stil, niet omdat je erom vraagt, maar omdat doorpraten ongemakkelijk wordt.

Het geeft de avond een vorm. Een set die van begin tot eind op volle kracht gaat, wordt vlak. Je hebt een dal nodig om een piek te kunnen maken. Zet dit nummer op de goede plek en het nummer erna klapt er twee keer zo hard in.

Wij spelen het daarom vaak zonder begeleiding. Geen bodhrán, geen gitaar, soms niet eens een inzet. Iemand begint gewoon.

En wanneer het misgaat

Eerlijk is eerlijk: dit is ook het nummer waarmee je het hardst onderuit kunt gaan.

Het werkt alleen als je het volhoudt. Speel je na één regel toch maar mee omdat de stilte eng wordt, dan is het weg. Je moet de zaal een paar tellen laten hangen, en die tellen voelen op een podium veel langer dan ze zijn. Dat is geen techniek maar zenuwen.

Het past ook niet overal. Bij een staand feest dat net op gang komt, breek je er de boel mee af. Op een borrel waar mensen met elkaar in gesprek zijn, vraag je een aandacht die er niet is.

Wanneer wij het spelen

We zetten het nooit vooraf vast. Het staat op de setlijst met een potloodstreepje ernaast, en pas in de zaal beslissen we of het die avond past.

Voor een avond in de kroeg of op een festival is het meestal het derde of vierde nummer van de tweede set: iedereen is binnen, iedereen heeft wat gedronken, en er is nog aandacht over. Bij een bruiloft of een akoestisch optreden ligt het anders — daar past het vaak juist vroeg, als de gasten net binnen zijn en er nog geen feest is om te onderbreken.

En soms spelen we het gewoon niet. Dat is ook een keuze.

Veelgestelde vragen

Waar gaat The Auld Triangle over? Over een gevangene in de Mountjoy-gevangenis in Dublin. De "triangle" is de metalen driehoek die daar elke ochtend werd geslagen om de gevangenen te wekken.

Wie heeft The Auld Triangle geschreven? Het staat op naam van Brendan Behan, die het in 1952 op de radio zong en in 1954 in zijn toneelstuk The Quare Fellow gebruikte. Behan heeft het auteurschap zelf nooit geclaimd; zijn biograaf en de familie van Dick Shannon wijzen Shannon aan als de maker.

Bestaat die driehoek echt? Ja. Hij hangt nog altijd in Mountjoy, op de plek waar de vleugels samenkomen, maar wordt niet meer gebruikt.

Wat is de bekendste versie? Die van The Dubliners met Luke Kelly. The Pogues (1984) en U2 (Croke Park, 2009) hebben er eigen versies van gemaakt.

Ons hele repertoire staat op deze pagina, met teksten en akkoorden.

The Doggy Few speelt Ierse folk en Irish party music. Kijk waar we spelen of boek ons.